Τι δείχνουν όμως οι έρευνες; Σύμφωνα με διεθνείς μελέτες, η αίσθηση ικανοποίησης από τη ζωή μεταβάλλεται με την ηλικία και συχνά κορυφώνεται σε μια περίοδο που ίσως δεν περιμένουμε.
Στο άρθρο παρουσιάζουμε τα επιστημονικά δεδομένα και εξηγούμε γιατί η ευτυχία συνδέεται με παράγοντες όπως η εμπειρία, οι σχέσεις και η αυτογνωσία.
Μιλάμε συνεχώς για την ευτυχία, αλλά σπάνια σταματάμε να αναρωτιόμαστε τι σημαίνει πραγματικά το ευ ζην. Σημαίνει να έχουμε επιτυχία, σταθερότητα ή μια ζωή χωρίς φουρτούνες; Ή ίσως, όπως λέει η Elsa Punset, συγγραφέας που ειδικεύεται στην ψυχολογία, τη συναισθηματική νοημοσύνη και την ευεξία, η ευτυχία έχει περισσότερο να κάνει με την εσωτερική μας αρμονία.
Σε μια εποχή που η συνεχής σύγκριση, οι απαιτήσεις και η πίεση για να ανταποκριθούμε σε προσδοκίες μας προκαλούν μεγάλη συναισθηματική κόπωση, αυτό που έχουμε να κάνουμε είναι να είμαστε αυθεντικοί, λέει η ίδια στο ισπανικό περιοδικό Hola!.
Για τον λόγο αυτό, η ευτυχία δεν μπορεί απόλυτα να προσδιοριστεί από την ηλικία και, σύμφωνα με την ίδια, δεν είναι ίδια για όλους. Όπως επισημαίνει, το πρώτο βήμα είναι να ακούμε περισσότερο τον εαυτό μας και να τολμήσουμε να ακολουθήσουμε το δικό μας μονοπάτι, ακόμη και όταν αυτό δεν συμβαδίζει με τις συνήθεις κοινωνικές προσδοκίες.
«Για μένα, η ευτυχία έχει περισσότερο να κάνει με τη συνοχή παρά με την ευφορία: με το να κοιτάζεις μέσα σου και να νιώθεις ότι όσα κάνεις δεν έρχονται σε αντίθεση με αυτό που είσαι» λέει.
Επίσης τονίζει πως η ποιότητα των σχέσεων (π.χ. με φίλους, οικογένεια και συντρόφους) είναι από τους πιο σημαντικούς παράγοντες για την ευτυχία και για την υγεία συνολικά.
Τέλος, σημειώνει πως η ηλικία που είμαστε πιο ευτυχισμένοι δεν είναι σίγουρα τα 20: «Πολλές μελέτες περιγράφουν μια καμπύλη σε σχήμα U: η ικανοποίηση από τη ζωή είναι συνήθως υψηλότερη στη νεότητα, μειώνεται στη μέση ηλικία – με μέσο σημείο γύρω στα 47 – και αυξάνεται ξανά ξεκάθαρα μετά τα 70» σημειώνει.
Τι λέει η επιστήμη
Ευτυχία και προσωπική ταυτότητα
Έρευνα δείχνει ότι η εναρμόνιση της προσωπικής ταυτότητας με τις επιλογές και τους στόχους μας ενισχύει την ψυχολογική ευεξία, γιατί μειώνεται η εσωτερική σύγκρουση και αυξάνει η αίσθηση συνέπειας ανάμεσα σε αυτό που είμαστε και αυτό που κάνουμε. Αυτό συμπληρώνει τις ιδέες της Punset ότι η ευτυχία έχει να κάνει περισσότερο με εσωτερική συνοχή παρά με στιγμιαίες εξωτερικές επιβραβεύσεις.
Επιπλέον, οι προσωπικές αξίες, δηλαδή οι αρχές που καθοδηγούν τις επιλογές και τις πράξεις μας, αποτελούν βασικό κομμάτι της ψυχολογικής ευημερίας. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη σε νέους, η παρουσία νοήματος στη ζωή, όχι απλώς η αναζήτηση του, είναι αυτό που ενισχύει την ευημερία.
Ευτυχία και προσωπικές σχέσεις
Το πιο διάσημο σύγχρονο «εύρημα-ομπρέλα» έρχεται από τη Harvard Study of Adult Development (η μακροβιότερη διαχρονική μελέτη για την ενήλικη ζωή): η ποιότητα των στενών σχέσεων (όχι ο αριθμός τους) συνδέεται με καλύτερη υγεία, μεγαλύτερη μακροζωία και υψηλότερη ευημερία.
Με απλά λόγια, οι σχέσεις λειτουργούν σαν «προστατευτικός παράγοντας» απέναντι στο χρόνιο στρες – και το χρόνιο στρες είναι ένας από τους πιο γνωστούς βιολογικούς δρόμους προς χειρότερη ψυχική και σωματική υγεία.
Ευτυχία και ηλικία
Η ιδέα της U-σχήματος καμπύλης της ευημερίας έχει επιβεβαιωθεί ερευνητικά. Το χαμηλότερο σημείο εντοπίζεται κυρίως γύρω στα 40, όπου οι υποχρεώσεις είναι περισσότερες, ενώ μπορεί να επανεξετάσουμε γενικά τις μέχρι τώρα επιλογές μας.
Κοντά, στα 70 όμως, η ικανοποίηση ζωής ξανανεβαίνει πιθανόν επειδή αλλάζει η προτεραιοποίηση: λιγότερη ανάγκη για επιβεβαίωση, καλύτερη επιλογή για το πού αξίζει να δίνουμε ενέργεια, περισσότερο «φιλτράρισμα» τοξικών προσδοκιών.
Ωστόσο, σε ορισμένες χώρες και στις πιο πρόσφατες δεκαετίες, η παραδοσιακή U-καμπύλη φαίνεται να αλλάζει, επειδή η ευημερία των νέων έχει υποχωρήσει αισθητά, όπως συμπεραίνουν πιο πρόσφατες μελέτες.
Αυτό σημαίνει ότι, αν και για πολλούς ανθρώπους η ευημερία βελτιώνεται σε μεγαλύτερη ηλικία, το «πότε» και το «πώς» εξαρτάται από υγεία, κοινωνική στήριξη, οικονομική ασφάλεια και το κοινωνικό πλαίσιο.
3 συμβουλές για περισσότερη ευτυχία σύμφωνα με την Punset
- Ακούτε το σώμα σας
- Δώστε χώρο στη χαρά
- Επανασυνδεθείτε με τον εαυτό σας, με τους άλλους και με τη φύση
Συμπέρασμα
Η ευτυχία δεν είναι ένας σταθερός προορισμός ούτε ένα προνόμιο συγκεκριμένης ηλικίας. Η επιστήμη δείχνει ότι χτίζεται σταδιακά, όσο μαθαίνουμε να ζούμε πιο κοντά στις αξίες μας, να καλλιεργούμε ουσιαστικές σχέσεις και να δίνουμε νόημα στις επιλογές μας.
Αν αναρωτιέστε σε ποια φάση της ζωής βρίσκεστε και πώς επηρεάζει αυτό τη διάθεσή σας, αξίζει να δείτε τι λένε τα επιστημονικά δεδομένα.
Η ευτυχία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ηλικία, αλλά από τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τις εμπειρίες μας, τις σχέσεις και τις προτεραιότητές μας. Κάθε περίοδος έχει τις προκλήσεις και τα πλεονεκτήματά της.
Το σημαντικό είναι να καλλιεργούμε συνθήκες που ενισχύουν την ψυχική ισορροπία και την προσωπική ικανοποίηση, ανεξαρτήτως αριθμού ετών.
0 σχόλια: