Ορισμένες φράσεις μπορεί να εμφανίζονται συχνότερα σε ανθρώπους που αποφεύγουν την ευθύνη, μεταφέρουν το φταίξιμο στους άλλους ή προσπαθούν να δικαιολογήσουν μια συμπεριφορά που γνωρίζουν ότι ήταν λανθασμένη.
Εκφράσεις όπως «δεν φταίω εγώ», «όλοι το κάνουν», «δεν είναι και τόσο σοβαρό», «δεν είχα άλλη επιλογή» ή «εσύ με ανάγκασες να το κάνω» μπορούν, όταν επαναλαμβάνονται ως μοτίβο, να δείχνουν δυσκολία στην ανάληψη προσωπικής ευθύνης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όποιος χρησιμοποιήσει κάποτε μία τέτοια φράση είναι άνθρωπος χωρίς ακεραιότητα. Το σημαντικό είναι το επαναλαμβανόμενο μοτίβο: αναγνωρίζει τα λάθη του, λέει την αλήθεια ακόμη κι όταν τον δυσκολεύει και προσπαθεί να διορθώσει τις συνέπειες των πράξεών του;
Οι πράξεις που ακολουθούν τα λόγια είναι τελικά πολύ πιο αποκαλυπτικές από μία μεμονωμένη έκφραση.
Η ακεραιότητα είναι μία από εκείνες τις αρετές που είναι λίγο δύσκολο να συλλάβει κανείς πλήρως. Είναι κάτι παραπάνω από απλή ειλικρίνεια και καλοσύνη· είναι το να μένεις πιστός σε μια ηθική πυξίδα, ακόμη κι όταν αυτό είναι δύσκολο. Όταν οι άνθρωποι στερούνται ακεραιότητας, καταλήγουν να λένε και να κάνουν πράγματα που πληγώνουν τους άλλους. Το χειρότερο είναι ότι συχνά αποτυγχάνουν να αναλάβουν την ευθύνη των πράξεών τους και αρνούνται να δεχτούν την πραγματικότητα για το πώς κάνουν τους άλλους να νιώθουν.
Για τον λόγο αυτό, τα άτομα με χαμηλή συναισθηματική ακεραιότητα δυσκολεύονται να διατηρήσουν υγιείς σχέσεις, ενώ χρησιμοποιούν συχνά αυτές τις 10 φράσεις:
1. «Χωρίς παρεξήγηση, αλλά…»
Χρησιμοποιείται ως προκάλυμμα για τη διατύπωση ενός προσβλητικού ή σκληρού σχολίου. Ο ομιλητής προσποιείται ότι δεν θέλει να πληγώσει τον άλλον, αλλά στην πραγματικότητα αδιαφορεί για τον αντίκτυπο των λόγων του, υπονομεύοντας την εμπιστοσύνη στη σχέση.
2. «Πίστεψέ με» / «Εμπιστεύσου με»
Ενώ η εμπιστοσύνη κερδίζεται οργανικά μέσα από τη συμπεριφορά, τα άτομα με χαμηλή ακεραιότητα χρησιμοποιούν αυτή τη φράση για να πείσουν ή να παραβιάσουν τα όρια του άλλου, χωρίς να έχουν αποδείξει την αξιοπιστία τους.
3. «Μην το παίρνεις προσωπικά, αλλά…»
Μια προσπάθεια αποποίησης ευθυνών. Ο ομιλητής προσπαθεί εκ των προτέρων να αφοπλίσει τον συνομιλητή του, ώστε να μην θεωρηθεί υπεύθυνος για τη δυσαρέσκεια ή τον πόνο που πρόκειται να προκαλέσει.
4. «Εγώ μια κουβέντα είπα!»
Πρόκειται για μια έντονα αμυντική συμπεριφορά. Αντί για αναγνώριση του λάθους ή εκφραση συγγνώμης, ο χειριστικός ομιλητής μεταθέτει το φταίξιμο στον άλλον, κατηγορώντας τον για τον τρόπο που αντέδρασε.
5. «Είμαι καλά»
Όταν χρησιμοποιείται από άτομα με χαμηλή συναισθηματική ακεραιότητα, λειτουργεί ως προσωπείο που κρύβει την πραγματική τους κατάσταση. Παράλληλα, καλλιεργεί παθητικο-επιθετικές τάσεις, καθώς περιμένουν από τους άλλους να «μαντέψουν» τι νιώθουν.
6. «Δεν πρόκειται να καταλάβεις»
Φράση που ακυρώνει την ικανότητα του συνομιλητή για ενσυναίσθηση. Υποδηλώνει μια αίσθηση ανωτερότητας ή μια βαθιά αποσύνδεση, αποκόπτοντας κάθε περιθώριο ουσιαστικού διαλόγου.
7. «Είσαι υπερβολικός/η»
Μορφή συναισθηματικής χειραγώγησης (gaslighting): Στοχεύει στην ακύρωση των συναισθημάτων του συνομιλητή και στην επιβολή ελέγχου, κάνοντάς τον να αμφισβητεί την ορθότητα της αντίδρασής του.
Χρησιμοποιείται καταχρηστικά μετά από μια προσβλητική συμπεριφορά. Ο ομιλητής αρνείται να παραδεχτεί ότι οι αλληλεπιδράσεις στις σχέσεις είναι εκ φύσεως προσωπικές, κατηγορώντας τον άλλον για «υπερβολική ευαισθησία».
9. «Μου χρωστάς»
Αποκαλύπτει μια στάση δικαιωματισμού και επιθυμία επιβολής εξουσίας ή ελέγχου. Η καλλιέργεια συναισθημάτων ενοχής στον άλλον υπονομεύει την ισορροπία της σχέσης.
10. «Κάνεις σαν τρελός/η»
Άμεση ή έμμεση προσπάθεια χειραγώγησης που ακυρώνει την πραγματικότητα του συνομιλητή. Πηγάζει από τις ανασφάλειες και τον φόβο απόρριψης του ομιλητή, ο οποίος προτιμά να επιτεθεί παρά να αναλάβει την ευθύνη.
Όλοι κάποια στιγμή έχουμε προσπαθήσει να δικαιολογήσουμε ένα λάθος ή έχουμε πει κάτι αμυντικά. Αυτό από μόνο του δεν καθορίζει τον χαρακτήρα μας. Η διαφορά βρίσκεται στο τι κάνουμε στη συνέχεια. Ένας άνθρωπος με ακεραιότητα μπορεί να παραδεχτεί ότι έκανε λάθος, να ζητήσει συγγνώμη χωρίς να μεταφέρει την ευθύνη αλλού και να προσπαθήσει να διορθώσει την κατάσταση.
Αντίθετα, όταν οι δικαιολογίες, η μετατόπιση ευθυνών και η παραποίηση των γεγονότων γίνονται σταθερό μοτίβο, μπορεί να αποτελούν προειδοποιητικό σημάδι. Γι’ αυτό μην ακούτε μόνο τι λέει κάποιος· παρατηρήστε αν οι πράξεις του συμφωνούν με τα λόγια του.
0 σχόλια: