Το Βυζάντιο για την Γλύκατζη-Αρβελέρ δεν ήταν απλώς αντικείμενο ακαδημαϊκής μελέτης. Υπήρξε «εργαστήριο» πολιτικής σκέψης, κοινωνικής οργάνωσης και πολιτισμικής συνέχειας. Με το έργο της επανατοποθέτησε τον ρόλο του Βυζαντίου στην ευρωπαϊκή ιστορία, αναδεικνύοντας τη σημασία του για τη διαμόρφωση της πολιτιστικής συνείδησης.
Η διεθνής ακαδημαϊκή της πορεία υπήρξε εντυπωσιακή: Καθηγήτρια στη Σορβόννη από το 1967, έγινε η πρώτη γυναίκα σε παράδοση επτά αιώνων που ανέλαβε υψηλότατες διοικητικές θέσεις στο Πανεπιστήμιο, μεταξύ των οποίων Πρόεδρος Τμήματος, Πρόεδρος Πανεπιστημίου και, το 1976, Πρύτανης. Η παρουσία της στους ευρωπαϊκούς ακαδημαϊκούς θεσμούς υπήρξε ενεργή, παρεμβατική και βαθιά πολιτική, σε ευρεία έννοια.
Παράλληλα, υπήρξε ενεργή σε διεθνείς οργανισμούς και πολιτιστικά ιδρύματα, όπως το Κέντρο Ζορζ Πομπιντού, η UNESCO και το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, συμβάλλοντας στον διάλογο μεταξύ ιστορικής γνώσης, πολιτισμού και σύγχρονης κοινωνίας.
Το συγγραφικό της έργο, εκτενές και πολυμεταφρασμένο, παραμένει σημείο αναφοράς, όχι μόνο για τη Βυζαντινολογία, αλλά και για τη σχέση της Ελλάδας με την Ευρώπη και τη Μεσόγειο. Μέσα από βιβλία όπως το «Από μένα αυτά…» (εκδ. Πατάκη), η Γλύκατζη-Αρβελέρ μοιράστηκε προσωπικές μνήμες για τα παιδικά της χρόνια, την Κατοχή, την Αντίσταση, τη μετανάστευση, τη ζωή στη Γαλλία, τη μητρότητα και τον ρόλο της ως γιαγιά, δίνοντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της ζωής και του πνευματικού της αποτυπώματος.
Ποια ήταν η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ
Η Ελένη Γλύκατζη υπήρξε η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, το 1967, και η πρώτη γυναίκα Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Σορβόννης στην 700 χρόνων ιστορία του, το 1976. Ακόμη, είναι Πρέσβειρα Καλής Θέλησης της UNICEF.
Γεννήθηκε στην Αθήνα από Μικρασιάτες γονείς. Πατέρας της ήταν ο Νίκος Γλύκατζης, Μικρασιάτης έμπορος και επιστάτης των κτημάτων της οικογενείας της μητέρας της, Καλλιρόης, το γένος Ψαλτίδη, η οποία προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας. Αποφοίτησε από το Δ΄ Γυμνάσιο Αθηνών και σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στην Κατοχή εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ και ήταν η υπεύθυνη μαθητριών του Παγκρατίου, υπό την καθοδήγηση του Χρήστου Πασαλάρη. Κατά τα Δεκεμβριανά, ακολούθησε τον ΕΛΑΣ Αθηνών, στην υποχώρησή του από την Αττική και επέστρεψε στον Βύρωνα, μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.
Την περίοδο του 1950, ενώ ήταν φοιτήτρια του Πανεπιστημίου, εργάστηκε ως γνώστρια της γαλλικής γλώσσας στον κύκλο της βασίλισσας Φρειδερίκης. Μετά την αποφοίτησή της από τη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (1949-1953).
Η πορεία της στο Παρίσι
Εγκαταστάθηκε στο Παρίσι το 1953 για να συνεχίσει τις σπουδές της. Δύο χρόνια μετά την άφιξή της, διορίσθηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (Γαλλία) (CNRS) και το 1964 έγινε Διευθύντρια Σπουδών του Κέντρου και το 1967 Καθηγήτρια στη Σορβόννη. Το 1966 έλαβε το δίπλωμα Doctorat ès lettres, με τη μελέτη της για το Βυζάντιο και τη θάλασσα, που εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Γαλλίας.
Διετέλεσε Διευθύντρια του Κέντρου Ιστορίας και Πολιτισμού του Βυζαντίου και της Χριστιανικής Αρχαιολογίας, έγινε Αντιπρύτανης (1970-1973) και το 1976, Πρύτανης στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης. Είναι η πρώτη γυναίκα Πρύτανης στην ιστορία των 700 χρόνων του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, αλλά και η πρώτη γυναίκα παγκοσμίως που είχε τέτοια θέση σε διεθνώς αναγνωρισμένο Πανεπιστήμιο. Εκεί γνώρισε τον σύζυγό της, τον Ζακ Αρβελέρ (1918–2010), που ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας και ο οποίος καταγόταν από μεγαλοαστική οικογένεια του Παρισιού. Με τον Ζακ Αρβελέρ απέκτησε μία κόρη, την Μαρί-Ελέν.
Οι θέσεις που είχε
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε Πρόεδρος της Επιτροπής Ηθικής του Εθνικού Κέντρου για την Επιστημονική Έρευνα (Γαλλία), του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου των Δελφών (Ελλάδα) και Επίτιμη Πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Βυζαντινών Σπουδών.
Επίσης, διετέλεσε Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Θεάτρου της Ελλάδας, Πρύτανης της Ακαδημίας και Καγκελάριος των Πανεπιστημίων των Παρισίων, Πρόεδρος του Κέντρου Georges Pompidou-Beaubourg, Πρόεδρος του Αμερικανικού Μουσείου Τέχνης και Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου στο Παρίσι.
Υπήρξε, ακόμη, μέλος του επιστημονικού εποπτικού συμβουλίου του Ιδρύματος Λαμπράκη και Επίτιμη Πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Βυζαντινών Σπουδών.
Τα έργα της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ
Τα έργα της αφορούν κυρίως την ιδιότητά της ως Βυζαντινολόγου.
Μεταξύ των σημαντικότερων, αξίζει να αναφερθούν οι Έρευνες για τη διοίκηση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας τον 9ο και 10ο αιώνα (1960), Το Βυζάντιο και η θάλασσα (1966), Μελέτες για τη διοικητική και κοινωνική διάρθρωση του Βυζαντίου (1971), Βυζάντιο, η χώρα και τα εδάφη (1976), και Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (L’ idéologie politique de l’ empire Byzantine, 1976 ― ελλην. μετάφρ. Τ. Δρακόπουλου, «ΨΥΧΟΓΙΟΣ»), Βυζαντινή γεωγραφία, Ιστορική γεωγραφία του μεσογειακού κόσμου. Στα βιβλία της περιλαμβάνονται, επίσης, Η Σμύρνη ανάμεσα σε δύο τουρκικές κατοχές (1975), Η διασπορά στο Βυζάντιο (1995), The Making of Europe (2000), Γιατί το Βυζάντιο (2010), Σας μιλώ για το Βυζάντιο (2014), Πόσο Ελληνικό είναι το Βυζάντιο; Πόσο Βυζαντινοί οι Νεοέλληνες; (2016), Μικρασία, Καρδιά του Ελληνισμού (2021), κ.ά.
Τα συλλυπητήρια του πολιτικού κόσμου
Κωνσταντίνος Τασούλας
Την βαθιά του θλίψη και συγκίνηση εξέφρασε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας για την απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, επισημαίνοντας ότι «φώτισε με το έργο της, την διαχρονική όψη της ελληνικότητας και ταυτόχρονα ξεχώρισε για τον γνήσια ελληνικό χαρακτήρα της», ενώ τόνισε ότι «μέχρι το τέλος παρέμεινε ανήσυχη και δημιουργική και με το νεανικό πείσμα της επιβεβαίωσε ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία».
Ειδικότερα, στη δήλωσή του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε:
«Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, η ανεπανάληπτη ακαδημαϊκός, η μεγάλη διεθνής Ελληνίδα δεν είναι πια μαζί μας. Βαθιά θλίψη και συγκίνηση απλώνεται στην Ελλάδα, στη Γαλλία και στην Ευρώπη, στην οικογένεια και στους οικείους της, στους αναρίθμητους φοιτητές της, σε όλους όσοι γνώρισαν, σεβάστηκαν και αγάπησαν την ίδια και το έργο της. Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ φώτισε με το έργο της την διαχρονική όψη της ελληνικότητας και ταυτόχρονα ξεχώρισε για τον γνήσια ελληνικό χαρακτήρα της. Αγέρωχη και υπερήφανη διάβηκε με βήμα σταθερό μέσα από τις ανατροπές και τις υπερβάσεις ενός ολόκληρου αιώνα. Μέχρι το τέλος παρέμεινε ανήσυχη και δημιουργική. Με το νεανικό πείσμα της επιβεβαίωσε ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία.
Από τα αγωνιστικά χρόνια στην Αθήνα της Κατοχής ως τα ακαδημαϊκά ύψη της μεταπολεμικής Ευρώπης ο λόγος της υπήρξε πάντοτε αιχμηρός, ελεύθερος και εύστοχος. Με ακαταπόνητη προσήλωση στη μελέτη και την έρευνα υπηρέτησε με αδιάπτωτο πάθος την ιστορική επιστήμη και ιδίως τη βυζαντινολογία, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διεθνή κατανόηση του Βυζαντίου ως θεμελιώδους πυλώνα του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Φώτισε με συνέπεια την ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού και τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό και παγκόσμιο χάρτη.
Ως η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας και η πρώτη γυναίκα πρύτανης στα 700 χρόνια ιστορίας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, απέδειξε έμπρακτα ότι η γνώση, η εργατικότητα και η γνησιότητα της προσφοράς μπορούν να υπερβούν κάθε στερεότυπο και κάθε περιορισμό, ανοίγοντας δρόμους για τις επόμενες γενιές. Υπήρξε υπόδειγμα για τις γυναίκες επιστήμονες, για κάθε νέα και νέο που ονειρεύεται να κατακτήσει κορυφές, αλλά και για κάθε πολίτη που πιστεύει ότι η παιδεία, η πνευματική ποιότητα και η ελευθερία της σκέψης αποτελούν ζηλευτά γνωρίσματα των ολοκληρωμένων και υπεύθυνων ατόμων και συνάμα θεμέλια μιας δημοκρατικής και ώριμης κοινωνίας.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ αφήνει πίσω της μια ανεκτίμητη πνευματική παρακαταθήκη και ένα ζωντανό παράδειγμα προσφοράς. Εκφράζω τα ειλικρινή και βαθιά μου συλλυπητήρια στην οικογένεια και στους οικείους της. Η μνήμη και το έργο της θα παραμείνουν φωτεινός οδηγός για την κοινωνία μας».
Κυριάκος Μητσοτάκης
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, έγραψε:
«Η πατρίδα και η παγκόσμια ακαδημαϊκή κοινότητα αποχαιρετούν με συγκίνηση την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ. Την κοσμοπολίτισσα της σκέψης και του πολιτισμού με την ελληνική καρδιά. Ενώ προσωπικά χάνω μία ξεχωριστή φίλη και πολύτιμη σύμβουλο. Εκείνη που με δίδαξε τη σημασία του έργου και του αποτελέσματος. Ώστε «το “αν” να γίνεται “να”», όπως μου έλεγε η ίδια.
Το κορίτσι που ξεκίνησε απ’ τις προσφυγικές γειτονιές της Αθήνας για να γίνει η πρώτη γυναίκα πρύτανης της Σορβόννης, ταξίδεψε σε μία πραγματικά πλούσια ζωή. Γεμάτη επιστημονικές επιτυχίες, ανθρώπινες συγκινήσεις και τιμητικές διακρίσεις. Και έφυγε όπως ακριβώς το ευχόταν: «Το μόνο που θέλω είναι πεθάνω όρθια και ορθή». Έτσι έγινε και έτσι θα τη θυμόμαστε για πάντα.
Η διαδρομή της είναι μία διαρκής απόδειξη της δύναμης της θέλησης, αλλά και των δυνατοτήτων των Ελληνίδων και των Ελλήνων. Γιατί η Αρβελέρ δεν υπήρξε μόνο μία διάσημη ιστορικός. Ήταν και η φωτισμένη ερευνήτρια που ένωσε τους κύκλους της πορείας του Έθνους μας από τα ρωμαϊκά χρόνια έως τις μέρες μας. Αναδεικνύοντας το Βυζάντιο ως γέφυρα προς την ελληνική και ευρωπαϊκή ταυτότητα.
Πάντα, επίσης, την ενδιέφεραν τα κοινά, διατυπώνοντας με γενναιότητα τις τολμηρές και αιχμηρές απόψεις της. «Η λέξη “συνάνθρωπος” είναι ελληνική και αμετάφραστη» τη θυμάμαι να επιμένει, θέλοντας να τονίσει τη σημασία της δημόσιας δράσης. Γι’ αυτό, άλλωστε, και μέχρι τέλους έμεινε αφοσιωμένη στα εθνικά δίκαια και ειδικά στο αίτημα της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα.
Τώρα, η φωτεινή αυτή προσωπικότητα περνά στην Ιστορία που τόσο πολύ μελέτησε και λάτρεψε επί δεκαετίες. Μας αφήνει, ωστόσο, πανάκριβη κληρονομιά, το έργο και τις σκέψεις της. Και δίπλα τους, την ανάμνηση της ευγενικής φυσιογνωμίας της να μας συμβουλεύει με τα αποστάγματα της δικής της ζωής: «Να μην μπερδεύετε τη γνώση με τη γνώμη. Η γνώμη αλλάζει, ενώ η γνώση εμπλουτίζεται»…
Τα πιο ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένειά της».
Νικήτας Κακλαμάνης
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ καταλαμβάνει πλέον ξεχωριστή θέση στη συλλογική μνήμη του τόπου και της ευρωπαϊκής διανόησης, τόνισε ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, Νικήτας Κακλαμάνης, πληροφορηθείς την εκδημία της διεθνώς αναγνωρισμένης βυζαντινολόγου.
«Η απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ σηματοδοτεί το τέλος μιας σπουδαίας διαδρομής που υπερέβη τα όρια της επιστήμης και άγγιξε τον ίδιο τον πυρήνα του ευρωπαϊκού πνεύματος» σημείωσε ο κ. Ν. Κακλαμάνης και πρόσθεσε: «Αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες και πλέον εμβληματικές εκπροσώπους της χώρας μας στο διεθνές πνευματικό και ακαδημαϊκό στερέωμα. Με το κύρος, τη γνώση και τη διεθνή της παρουσία, ανέδειξε την Ελλάδα ως ενεργό φορέα πολιτισμού, ιστορικής συνέχειας και επιστημονικής αριστείας. Υπήρξε κορυφαία ιστορικός και διεθνώς αναγνωρισμένη βυζαντινολόγος, με έργο που ανέδειξε τον βυζαντινό πολιτισμό ως ζωντανό θεμέλιο της ευρωπαϊκής ιστορίας και ταυτότητας. Με τη σκέψη της, τη διδασκαλία της και τη δημόσια παρουσία της, υπηρέτησε με συνέπεια τη γνώση, την παιδεία και τον ορθό λόγο.
Η ακαδημαϊκή της πορεία, που την κατέστησε την πρώτη γυναίκα Πρύτανη στην ιστορία της Σορβόννης, δεν συνιστούσε μόνο προσωπικό επίτευγμα, αλλά και ορόσημο για τη θέση των γυναικών στην ανώτατη εκπαίδευση και στους διεθνείς θεσμούς. Παράλληλα, η διαρκής της σύνδεση με την Ελλάδα και η προσφορά της στον δημόσιο διάλογο, ανέδειξαν μια προσωπικότητα βαθιάς παιδείας, παρρησίας και αφοσίωσης στις αξίες του πολιτισμού και της δημοκρατίας.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ καταλαμβάνει πλέον ξεχωριστή θέση στη συλλογική μνήμη του τόπου και της ευρωπαϊκής διανόησης. Το έργο και η σκέψη της θα συνεχίσουν να εμπνέουν τις επόμενες γενιές» δήλωσε ο πρόεδρος της Βουλής εκφράζοντας στην οικογένειά της και στους οικείους της, τα ειλικρινή και θερμά του συλλυπητήρια.
Νίκος Ανδρουλάκης
ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία
Ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία εκφράζει τη θλίψη του για την απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, μιας σημαντικής προσωπικότητας της ιστορικής έρευνας και της πανεπιστημιακής ζωής με διεθνές κύρος.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε πρωτοπόρος βυζαντινολόγος και η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην ιστορία της Σορβόννης. Με το έργο και τη δημόσια παρουσία της υπερασπίστηκε τη σημασία της ιστορικής γνώσης, της παιδείας και της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας.
Στην οικογένεια, τους οικείους, τους συνεργάτες και τους μαθητές της εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια.
Λίνα Μενδώνη
«Με οδύνη και άφατη συγκίνηση πληροφορήθηκα την απώλεια της Ελένης Αρβελέρ, μιας μεγάλης Ελληνίδας, στο έργο της οποίας οφείλουμε τη σύνδεση του Βυζαντίου με την Αρχαία και Νεότερη ελληνική ιστορία. Μιας διανοούμενης με καίρια επίδραση στην επιστήμη και στα δημόσια πράγματα. Μιας από τις μεγαλύτερες και ολοκληρωμένες φυσιογνωμίες της σύγχρονης Ελλάδας. Ο μακρύς και άκρως δημιουργικός βίος της καθιστά την απώλειά της ακόμα μεγαλύτερη», αναφέρει η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, στο συλλυπητήριο μήνυμά της για την απώλεια της Ελένης Αρβελέρ.
Όπως συνεχίζει, «σημείο αναφοράς της αποτελούν οι εξέχουσες μελέτες της ‘Το Βυζάντιο και η θάλασσα’ και η ‘Πολιτική Ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας’. Είναι το συγγραφικό της έργο που σε ευρωπαϊκή κλίμακα ανανοηματοδότησε το Βυζάντιο ως τον συνδετικό κρίκο μεταξύ αρχαιότητας και νεοελληνικών χρόνων, συντελώντας ουσιαστικά στην αναζωογόνηση των Βυζαντινών σπουδών στη Δύση. Στο πρόσωπό της συνυπήρξαν η εμβριθής ιστορικός που άνοιξε νέους δρόμους στην πρόσληψη του Βυζαντινού κόσμου και του πολιτισμού του, η δημόσια διανοούμενη με την καυστική αλλά πάντα απόλυτα δίκαιη παρέμβαση, η κορυφαία δημόσια λειτουργός, που αναδείχθηκε αντιπρύτανης και πρύτανης της Σορβόννης και της Ακαδημίας του Παρισιού και πρόεδρος του Πολιτιστικού Κέντρου Ζορζ Πομπιντού. Από το 1999, η στενή μου συνεργασία με την Ελένη Αρβελέρ, σε διάφορες θέσεις τις οποίες κατείχε, ήταν μία όαση. Ως Πρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου με την εξαιρετική και ευρεία καλλιέργειά της και με τη στενή της συνεργασία με τον Νίκο Κούρκουλο, έδωσαν στο Εθνικό Θέατρο τη διεθνή αναγνώρισή του. Οι συζητήσεις μας που αφορούσαν στη διεθνή πολιτιστική παρουσία της Ελλάδος και στην εξωστρέφειά της, ήταν δημιουργικές και γόνιμες και πάντα ένα μάθημα για εμένα. Στις δύσκολές μας ώρες στο Υπουργείο Πολιτισμού, στάθηκε πάντα αρωγός και παρούσα. Θα μας λείψει… Στην κόρη της, στην εγγονή της, στους πολλούς μαθητές και φίλους της, εδώ και στη Γαλλία, τα πιο ειλικρινή μου συλλυπητήρια».
Παύλος Μαρινάκης
Η Ελλάδα αποχαιρετά με βαθιά συγκίνηση την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, μια σπουδαία πνευματική μορφή με διεθνές κύρος και διαχρονική προσφορά. Η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην ιστορία του Πανεπιστημίου της Σορβόννης άνοιξε δρόμους, όχι μόνο για τις γυναίκες στην ακαδημαϊκή κοινότητα, αλλά και για την ίδια την ελληνική επιστημονική παρουσία στο εξωτερικό”, αναφέρει σε ανάρτησή του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης για την απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ.
“Με το έργο και τον λόγο της προέβαλε τον ελληνικό πολιτισμό πέρα από σύνορα. Υπήρξε πρέσβειρα γνώσης και ήθους, παραμένοντας πάντοτε ενεργή.
Η απώλειά της αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό. Ωστόσο, η παρακαταθήκη της, επιστημονική και ηθική, θα αποτελεί φάρο έμπνευσης για τις επόμενες γενιές”, καταλήγει στην ανάρτησή του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
Προκόπης Παυλόπουλος
Για δυσαναπλήρωτο κενό που αφήνει η απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ κάνει λόγο ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος. Ειδικότερα στη δήλωση του ο κ. Παυλόπουλος αναφέρει:
«Ο θάνατος της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ μεταξύ άλλων καταγράφει και τις διαστάσεις του δυσαναπλήρωτου κενού που αφήνει η απώλειά της στο πεδίο της εν γένει ευρωπαϊκής διανόησης, ιδίως σε ό,τι αφορά την έρευνα γύρω από την ανεξάντλητη διαχρονική πολιτισμική παρακαταθήκη της Ελλάδας κατ’ εξοχήν στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό μέσω του Αρχαίου Ελληνικού και του Βυζαντινού Πολιτισμού».
Γιώργος Παπανδρέου
«Πνεύμα ατίθασο, ελεύθερο. Φωνή δυνατή, αδέσμευτη. Διαδρομή πλούσια, φωτεινή», αναφέρει ο Γιώργος Παπανδρέου σε δήλωση του για τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη‑Αρβελέρ, εκφράζοντας θερμά συλλυπητήρια στους οικείους της.
Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρει ότι είχε τη χαρά και την τιμή να τη γνωρίσει, «όταν μας έκανε όλους περήφανους αναλαμβάνοντας την πρυτανεία της Ακαδημίας των Παρισίων». Και τονίζει ο κ. Παπανδρέου: «Είναι λίγα μόνο από όσα χαρακτήριζαν την Ελένη Γλύκατζη‑Αρβελέρ, τη σπουδαία Ελληνίδα που διέγραψε μια ζηλευτή πορεία στους δρόμους της γνώσης και της αναζήτησης ενός καλύτερου μέλλοντος για την ανθρωπότητα. Κατανοώντας όσο λίγοι τη σημασία της παιδείας και του πολιτισμού για την οικοδόμηση ενός μέλλοντος αντάξιου των μεγάλων κατακτήσεων του ανθρώπινου πνεύματος, αφιερώθηκε στη διαμόρφωση νέων επιστημόνων με υψηλό δημοκρατικό φρόνημα. Η έμπνευσή της αντλούνταν πάντοτε από τις φιλοσοφικές αναζητήσεις των αρχαίων Ελλήνων γύρω από τη δίκαιη κοινωνία και την ανθρώπινη ευδαιμονία».
Ο κ. Παπανδρέου σημειώνει ότι «η απώλειά της μας κληροδοτεί μια μεγάλη ευθύνη: να δημιουργήσουμε μια Ευρώπη φωτεινό παράδειγμα για ολόκληρο τον κόσμο, όπου τον πρώτο λόγο θα έχουν οι ίδιες οι Ευρωπαίες και οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι».
Νίκος Παπανδρέου
«Η ελληνική και ευρωπαϊκή διανόηση έχασαν σήμερα μια σπουδαία Ελληνίδα, μια σπουδαία γυναίκα των γραμμάτων» τονίζει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Παπανδρέου, σε μήνυμα του για την Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ. «Ο θάνατος της, αναφέρει, γεμίζει με θλίψη τον κόσμο των γραμμάτων που με τόσο ζήλο και αφοσίωση υπηρέτησε όλα της τα χρόνια. Θερμά συλλυπητήρια στους οικείους της. Αιωνία η Μνήμη της».
0 σχόλια: