"Ήρωες σαν τον Αλέκο δεν γεννιούνται κάθε μέρα"

Μία θεατρική παράσταση που θυμίζει και καταγράφει την προσωπικότητα του Αλέκου Παναγούλη φιλοξενεί για μια και μόνη βραδιά το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, το Σάββατο 30 Μαρτίου 2013 (ώρα 21.30).

Πρόκειται για την παράσταση με τίτλο "Ωδή στον Αλέξανδρο Παναγούλη" σκηνοθετεί ο Δήμος Αβδελιώδης, σε κείμενο δικό του, βασισμένο στο βιβλίο του δημοσιογράφου Κώστα Μαρδά με τίτλο "Αλέξανδρος Παναγούλης, Πρόβες θανάτου".

Η Ελένη Ερήμου, πρωταγωνίστρια της παράστασης και "φωνή" του Αλέξανδρου Παναγούλη και της τραγικής Αθηνάς, μητέρας του ήρωα που έφυγε νωρίς, χαρακτηρίζει τον Παναγούλη "σύγχρονο Προμηθέα που πρόσφερε με τον θάνατό του το φως της ελευθερίας". Χαρακτηρίζει την παράσταση "ύμνο στον ήρωα που θυσιάστηκε για την πατρίδα, τους ανθρώπους και τα ιδανικά του" και μιλάει για το θέατρο που "όπως και η ζωή, ακολουθεί την εποχή".

"Ο Αλέκος Παναγούλης ήταν ο αγωνιστής που με είχε σημαδέψει από τα φοιτητικά μου χρόνια, όταν αποπειράθηκε να σκοτώσει τον δικτάτορα στις 13 Αυγούστου του ΄68. Στη μνήμη μου, αλλά και σε όλων τη μνήμη, η περίοδος αυτή θα παραμείνει με μαύρα γράμματα… Τον απολογισμό των εθνικών καταστροφών στο διάστημα αυτό θα τον καταγράψει ο ιστορικός και θα καταλογίσει ευθύνες", λέει η Ελένη Ερήμου και θυμάται την γνωριμία της μαζί του.

"Ήταν σε μια πρεμιέρα μου στα 'Μαθήματα Γάμου', που προλόγισαν η Μελίνα και ο Αλέκος συνοδεύοντας τη Φλέμινγκ. Καθόταν δίπλα μου στο τραπέζι, όταν τρώγαμε όλοι μαζί μετά την παράσταση. Έμεινε βαθιά χαραγμένη στη μνήμη μου η εικόνα του, η προσωπικότητά του, η σεμνότητα και η ευγένειά του. Και βέβαια, συγκλονίστηκα όταν την Πρωτομαγιά του ΄76 άκουσα από το ραδιόφωνο για το 'ξαφνικό και περίεργο' αυτοκινητιστικό δυστύχημα. Πάγωσα, όπως και όλη η Ελλάδα και όλοι οι λαοί της Ευρώπης".

Αυτή την ανάγκη της να επαναφέρει στη μνήμη των ανθρώπων ό,τι έζησαν εκείνη την περίοδο της χούντας, αλλά και των νεότερων που δεν την έζησαν -καθώς, όπως λέει η ίδια "έχουμε χρέος απέναντί τους και απέναντι στην ιστορία"- την ώθησε στον ηρώα Αλέκο Παναγούλη.

Εξέφρασε, λοιπόν, την επιθυμία της στον Δήμο Αβδελιώδη, του οποίου -όπως λέει- τη δουλειά, τη συνέπεια, τη δημιουργική "τρέλα" παρακολουθούσε από χρόνια. "Η στιγμή ήρθε τον περασμένο Μάιο, που τον αναζήτησα. Από κει και πέρα ξεκινήσαμε το ταξίδι. Ένα ταξίδι δύσκολο, μακρύ. Κράτησε εννέα μήνες", εξηγεί.

Ο Δ. Αβδελιώδης τής πρότεινε το βιβλίο του Κώστα Μαρδά "ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗΣ, Πρόβες Θανάτου". "Ένα εξαιρετικό βιβλίο-ντοκουμέντο γύρω από τη ζωή και τη δράση του Παναγούλη. Μέσα από αυτό το βιβλίο ο Δήμος μεγαλούργησε, με πήρε από το χέρι κι έγινε για μένα ο δάσκαλος, που τον πίστεψα. Μου άνοιξε τον δρόμο για να βαδίσω με ορθάνοιχτα τα μάτια της ψυχής μου σε άλλα μονοπάτια, δύσβατα, αλλά και μοναδικά, και γι αυτό γοητευτικά…", αναφέρει η ηθοποιός.

Ποια είναι η πρόκληση ενσαρκώνοντας μία ηρωική προσωπικότητα, όπως αυτή του Α. Παναγούλη;

"Οι προκλήσεις για έναν ηθοποιό είναι πολλές και οι ευθύνες τεράστιες", λέει και προσθέτει: "Μέσα από την καλλιτεχνική, σκηνοθετική ματιά του δάσκαλου σκηνοθέτη μου περπάτησα ψαχουλεύοντας σπιθαμή προς σπιθαμή την ηρωική αυτή μορφή που η στάση του, η ζωή του, είναι ένας φωτεινός φάρος, αφού στο πρόσωπό του ξαναβρήκα όλες αυτές τις 'απολεσθείσες αξίες' που όλοι μας λίγο πολύ τις έχουμε, αλλά καταχωνιασμένες, και που θέλουμε ένα κίνητρο για να επαναπροσδιοριστούμε και τις ανασύρουμε από μέσα μας".

Η παράσταση απευθύνεται σε όλους και προς όλες τις κατευθύνσεις, λέει η Ελένη Ερήμου και διευκρινίζει: "Σ΄ εμάς, τους μεγαλύτερους, που ζήσαμε την εποχή, αλλά και στους νεότερους που οι περισσότεροι ίσως δεν γνωρίζουν καν ποιος είναι ο Αλέκος Παναγούλης. Απευθυνόμαστε σε όλες τις μανάδες, βάζοντας έναν καθρέφτη σε όλη την κοινωνία, σε όλους τους πολιτικούς, σε όλους τους πολίτες αυτής της χώρας που πιστεύουν στη δημοκρατία, την ελευθερία, την ανθρωπιά, τη δικαιοσύνη, την αγάπη, την ζωή, τις 'απολεσθείσες αξίες'. Να παραδειγματιστούν από την προσωπικότητα αυτού του γενναίου ανθρώπου, από την πνευματικότητά του, γιατί, όπως γράφει ο Βασίλης Βασιλικός, 'πνευματικός άνθρωπος είναι αυτός που παίρνει μια κοινωνική ιδεολογική και πολιτική στάση απέναντι στα προβλήματα της χώρας του και της γενιάς του'".

Παρακολουθεί το πολιτικό σκηνικό; Πιστεύει πως ήρωες σαν τον Παναγούλη υπάρχουν σήμερα;

"Και βέβαια αφού ζω σε αυτό το σκηνικό… Στην τελευταία επιφυλλίδα ο Χρ. Γιανναράς -ευτυχώς που υπάρχει κι αυτή η φωνή, λέει- δεν βγαίνουμε από την κρίση, χωρίς ριζική πολιτική αλλαγή. Οι ήρωες αυτού του είδους δεν γεννιούνται κάθε μέρα, γιατί δεν είναι συνηθισμένες οι 'μανάδες' σαν την Αθηνά Παναγούλη για να γεννούν ήρωες…", υποστηρίζει. Επιθυμία της είναι η επόμενη δουλειά να μην απέχει από αυτήν. "Θέλω να συνεχίσω με τον Παναγούλη μέσα από τα μάτια μιας γυναίκας με δύναμη και προσωπικότητα… της διεθνώς αναγνωρισμένης δημοσιογράφου Οριάνας Φαλάτσι", αναφέρει.

Πηγη