Πολλοί άνθρωποι μεγάλωσαν σε σπίτια όπου οι γονείς σπάνια ζητούσαν συγγνώμη. Η γονεϊκή φιγούρα έπρεπε να μοιάζει αλάνθαστη, σταθερή και πάντα «σωστή». Η παραδοχή λάθους συχνά εκλαμβανόταν ως αδυναμία ή απώλεια κύρους.
Σήμερα όμως γνωρίζουμε ότι συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Η δύναμη της συγγνώμης στην παιδική σχέση
Ένας γονιός που μπορεί να πει «έκανα λάθος» δεν χάνει τον σεβασμό του παιδιού. Αντίθετα, δημιουργεί μια βαθύτερη σχέση εμπιστοσύνης. Δείχνει στο παιδί ότι οι ανθρώπινες σχέσεις δεν βασίζονται στην τελειότητα, αλλά στην αυθεντικότητα και στην ευθύνη.
Στη συστημική θεραπεία βλέπουμε συχνά πόσο βαθιά επηρεάζονται τα παιδιά από τον τρόπο που οι ενήλικες διαχειρίζονται τα λάθη τους. Όταν ένας γονιός ζητά ειλικρινά συγγνώμη, διδάσκει κάτι πολύ σημαντικό: ότι μπορείς να κάνεις λάθος χωρίς να χάνεις την αξία σου.
Τα παιδιά μαθαίνουν έτσι ότι η υπευθυνότητα δεν είναι ντροπή. Ότι οι σχέσεις αντέχουν τις δυσκολίες όταν υπάρχει ειλικρίνεια. Και κυρίως, ότι τα συναισθήματα του άλλου αξίζουν αναγνώριση.
Αντίθετα, όταν ένα παιδί μεγαλώνει χωρίς ποτέ να βλέπει έναν ενήλικα να αναλαμβάνει ευθύνη, συχνά μαθαίνει ότι το λάθος είναι κάτι επικίνδυνο. Ως ενήλικας μπορεί να δυσκολεύεται να απολογηθεί, να αμύνεται υπερβολικά ή να νιώθει ότι μια συγγνώμη ισοδυναμεί με ταπείνωση.
Όταν η συγγνώμη δεν είναι αρκετή
Βέβαια, δεν είναι κάθε «συγγνώμη» πραγματική συγγνώμη. Φράσεις όπως «συγγνώμη αν στεναχωρήθηκες» μεταφέρουν έμμεσα την ευθύνη στο παιδί. Μια ουσιαστική απολογία χρειάζεται σαφήνεια: «μίλησα απότομα», «σε πλήγωσα», «λυπάμαι γι’ αυτό».
Το πιο σημαντικό είναι ότι η συγγνώμη δεν χρειάζεται να συνοδεύεται από δικαιολογίες ή άμεση απαίτηση συγχώρεσης. Χρειάζεται παρουσία, αναγνώριση και ειλικρίνεια.
Και τελικά, ίσως αυτό να είναι ένα από τα σημαντικότερα δώρα που μπορεί να δώσει ένας γονιός: το δικαίωμα να είμαστε άνθρωποι χωρίς να χρειάζεται να είμαστε αλάνθαστοι.
0 σχόλια: