Mια ειδικός εξηγεί τα οφέλη που έχει το μέλι στην υγεία μας, χάρη στις καταπραϋντικές και αντιφλεγμονώδεις δράσεις του.
Το μέλι θεωρείται εδώ και αιώνες ως «φάρμακο» που προσφέρει σημαντικά οφέλη στην υγεία μας, από την καταπραϋντική δράση κατά του πονόλαιμου μέχρι την βελτίβση του ύπνου και την επούλωση πληγών.
Η οξύτητα του μελιού έχει τη δυνατότητα να αποτρέψει την ανάπτυξη βακτηρίων, ενώ η πυκνότητα και η κολλώδης φύση του δημιουργούν πίεση, η οποία περιορίζει τα βακτήρια.
Άλλες ενώσεις στο μέλι έχουν αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές δράσεις.
Πόσο ισχύουν επιστημονικά όλοι αυτοί οι ισχυρισμοί για το μέλι, σχετικά με την αντιμετώπιση συγκεκριμένων προβλημάτων υγείας και τραυματισμών; Η καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας στο Πανεπιστήμιο του Νιούκαστλ, Κλερ Κόλινς, εξηγεί όλα όσα πρέπει να ξέρουμε για το μέλι σε άρθρο της στο The Conversation.
Τι περιέχει το μέλι;
Το μέλι περιέχει έως και 20% νερό. Το υπόλοιπο 80% αποτελείται από απλά σάκχαρα: μονοσακχαρίτες που χωνεύουμε γρήγορα. Η φρουκτόζη (32-28%) και η γλυκόζη (26-31%) είναι τα κύρια συστατικά, ακολουθούμενα από μικρές ποσότητες σακχαρόζης και άλλων ενώσεων. Αυτό μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σε διάφορους βαθμούς.
Το μέλι περιέχει, επίσης, ίχνη βιταμινών (A, B1, B2, B6, C), μετάλλων (κάλιο, μαγνήσιο, σίδηρο, ψευδάργυρο), αμινοξέων (πρωτεΐνη) και ενζύμων από εκκρίσεις φυτών, μελισσών και εντόμων.
Τα θρεπτικά συστατικά ποικίλλουν ανάλογα με το πού συνέλεξαν οι μέλισσες τη γύρη, τον χρόνο συγκομιδής του μελιού και το χρονικό διάστημα αποθήκευσης.
Μπορεί το μέλι να επουλώσει πληγές;
Μια ανάλυση της Cochrane του 2015 αξιολόγησε τις επιδράσεις του μελιού στη θεραπεία οξέων εγκαυμάτων και χρόνιων τραυμάτων, σε σύγκριση με άλλες θεραπείες. Η έρευνα διαπίστωσε ότι τα επιθέματα μελιού επούλωναν εγκαύματα δευτέρου βαθμού 4-5 ημέρες ταχύτερα από τα συμβατικά επιθέματα. Υπήρχαν, επίσης, κάποια στοιχεία που έδειχναν ότι τα τραύματα που μολύνθηκαν μετά από χειρουργική επέμβαση επουλώθηκαν ταχύτερα με μέλι.
Μια ανασκόπηση του 2020 αξιολόγησε την αντιμικροβιακή δράση του μελιού Manuka έναντι μιας σειράς βακτηρίων ανθεκτικών σε πολλαπλά φάρμακα. Διαπίστωσε ότι όλα τα μέλια ήταν αποτελεσματικά έναντι των περισσότερων ειδών βακτηρίων και θα μπορούσαν να ληφθούν υπόψη για χρήση σε λοιμώξεις ανθεκτικές στα αντιβιοτικά.
Θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο αποστειρωμένο μέλι ιατρικής ποιότητας, τονίζει η ειδικός, το οποίο έχει υποστεί επεξεργασία για την απομάκρυνση ρύπων και πληροί τα πρότυπα ασφαλείας και αντιβακτηριδιακής προστασίας, με την καθοδήγηση του γιατρού σας.
Βοηθάει το μέλι στην ποιότητα του ύπνου;
Η έρευνα σχετικά με τις επιπτώσεις του μελιού στον ύπνο είναι περιορισμένη.
Μία έρευνα συνέκρινε την ποιότητα ύπνου 68 ενηλίκων που εισήχθησαν στο νοσοκομείο. Στους μισούς χορηγήθηκε ένα μείγμα γάλακτος (150 ml) και μελιού (30 g) δύο φορές την ημέρα, ενώ στους μισούς όχι.
Όσοι συμμετείχαν στην ομάδα που έλαβε το μείγμα μελιού δήλωσαν ότι κοιμήθηκαν καλύτερα μετά την τρίτη ημέρα. Ωστόσο, αυτά τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να είναι μεροληπτικά, επειδή οι συμμετέχοντες γνώριζαν ότι έπαιρναν μέλι-γάλα και η κατανάλωσή του μπορεί να σχετίζεται με ένα αίσθημα άνεσης.
Μπορεί να καταπραΰνει τον πονόλαιμο και τον βήχα;
Αρκετές μελέτες σε παιδιά έχουν συνδέσει το μέλι με καλύτερο ύπνο και λιγότερο σοβαρό βήχα. Η ποσότητα και ο τύπος του μελιού που δίνεται ποικίλλει μεταξύ των μελετών, χωρίς να υπάρχει βεβαιότητα σχετικά με το ποια συστατικά υπάρχουν. Επομένως, τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή.
Είναι φυσικά αντιφλεγμονώδες, πράγμα που σημαίνει ότι μειώνει το πρήξιμο στο λαιμό και τους αεραγωγούς που οδηγεί σε βήχα. Έχει, επίσης, αντιμικροβιακές ιδιότητες που βοηθούν το ανοσοποιητικό σας σύστημα να καταπολεμά τα μικρόβια που σας αρρωσταίνουν.
Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν να μην δίνετε μέλι σε παιδί κάτω του 1 έτους, καθώς μπορεί να προκαλέσει βρεφική αλλαντίαση, μια σπάνια αλλά σοβαρή ασθένεια.
Τι γίνεται με τον διαβήτη, τις καρδιακές παθήσεις και τον καρκίνο;
Για τον διαβήτη, μια ανασκόπηση 48 κλινικών δοκιμών του 2023 διαπίστωσε ότι το μέλι είχε κάποιες θετικές επιδράσεις σε μια σειρά παραγόντων κινδύνου, όπως η ανοχή στη γλυκόζη και η επούλωση τραυμάτων, εξηγεί η καθηγήτρια. Ωστόσο, η δόση και ο τύπος του μελιού δεν ήταν τυποποιημένα, επομένως οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το μέλι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί επιπλέον, αλλά όχι αντί, των κανονικών φαρμάκων.
Για τις καρδιακές παθήσεις, μια ανάλυση του 2022 αξιολόγησε την επίδραση του μελιού στα λιπίδια του αίματος. Δεν διαπίστωσε καμία επίδραση σε διάφορους παράγοντες κινδύνου για καρδιακές παθήσεις: ολική χοληστερόλη, τριγλυκερίδια (άλλος τύπος λίπους στο αίμα), χοληστερόλη χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνών (LDL ή κακή) ή χοληστερόλη υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνών (HDL ή καλή) χοληστερόλη.
Ωστόσο, μια μετα-ανάλυση της πρόπολης του 2025 διαπίστωσε σημαντικές μειώσεις στα τριγλυκερίδια, την LDL (κακή) χοληστερόλη, τα σάκχαρα αίματος νηστείας, την ινσουλίνη και τη συστολική αρτηριακή πίεση. Αλλά δεδομένου ότι οι περισσότερες δοκιμές συμπληρωμάτων πρόπολης έχουν διαρκέσει μόνο λίγους μήνες και τα συμπληρώματα είναι ακριβά, αυτά τα χρήματα είναι πιθανώς καλύτερο να δαπανηθούν σε υγιεινά τρόφιμα, συμβουλεύει η Κόλινς.
Για τους ασθενείς με καρκίνο, μια ανασκόπηση του 2023 διαπίστωσε ότι το μέλι ανακούφισε από την φλεγμονή στο στόμα μετά από χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία και μείωσε ορισμένες από τις τοξικές επιδράσεις της χημειοθεραπείας.
Αν θέλεις να αξιοποιήσεις τις φυσικές τροφές στην καθημερινότητά σου, το μέλι είναι μια καλή επιλογή. Με μέτρο και σωστή χρήση, μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής. Μοιράσου το άρθρο με φίλους και οικογένεια — ίσως τους δώσεις μια ακόμη χρήσιμη ιδέα για πιο φυσική φροντίδα της υγείας.
0 σχόλια: