25 ΕΙΚΑΣΤΙΚΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΣΥΝΟΜΙΛΟΥΝ ΜΕ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗ (26/5 - 1/6/2011)

Πίνακες ζωγραφικής, κολλάζ, μία κατασκευή, σχέδια και μακέτες, έργα εμπνευσμένα από το κινηματογραφικό και συγγραφικό σύμπαν του Νίκου Νικολαΐδη,

παρουσιάζονται στην ομαδική έκθεση που φιλοξενείται στηνΤαινιοθήκη της Ελλάδος, σε επιμέλεια Παύλου Σάμιου - Μαρίας Ξανθάκου. Με σαφείς ή υπαινικτικές αναφορές στο έργο του, οι περισσότεροι από τους είκοσι πέντε καλλιτέχνες που δούλεψαν ειδικά για την έκθεση, ανοίγουν διάλογο με τα κινηματογραφικά τοπία, τους ήρωες και τις ατμόσφαιρες των ταινιών και των βιβλίων του Νίκου Νικολαΐδη, συνομιλούν δηλαδή με την καλλιτεχνική δημιουργία του.

«Μου συνέβη κάποτε να σπουδάσω ζωγραφική, διότι κατάλαβα ότι αν θέλεις να κάνεις σινεμά πρέπει να είσαι πρώτα απ’ όλα και λίγο ζωγράφος. Να ξέρεις από κάδρο, από φυγές, από ποσότητα φωτός και σκότους, από την ποσότητα των χρωμάτων την οποία μπορείς να χρησιμοποιήσεις και ερμηνευτικά» είχε πει ο Νίκος Νικολαΐδης ως ζωγράφος μιας άλλης παλέτας, που έχει τα χαρακτηριστικά της διαφορετικότητας, του πάθους, της πρωτοπορίας, της προσωπικής του καλλιτεχνικής έκφρασης.

Πρωτότυπα έργα που χαρακτηρίζονται από αισθητική δύναμη, ένταση και σε κάποιες περιπτώσεις συναισθηματική φόρτιση παρουσιάζονται στην έκθεση. «Πρόθεσή μου ήταν μέσα από τις ιδέες των σύγχρονων εικαστικών δημιουργών ν’ ανοίξει ένας διάλογος με το έργο του Νίκου Νικολαΐδη, να υπάρξει μια νέα προσέγγιση» αναφέρει ο Παύλος Σάμιος, ζωγράφος κι επιμελητής της έκθεσης.

Ο Δημήτρης Μυταράς παραχωρεί στη διοργάνωση έναν από τους πιο πρόσφατους πίνακες (2008), το «Μοτοσικλετιστή» του - υπενθύμιση στο αντίστοιχο έργο του με το οποίο είχε εικονογραφηθεί το εξώφυλλο της τέταρτης έκδοσης του μυθιστορήματος Ο οργισμένος Βαλκάνιος, το ’83. Έργο μεγάλων διαστάσεων κινείται ανάμεσα στα όρια ρεαλισμού και εξπρεσιονισμού, δημιουργώντας την αίσθηση ότι όχημα κι αναβάτης έχουν γίνει ένα.

Ο Παύλος Σάμιος συμμετέχει με την «Ευριδίκη» και αναφέρει: «η έμπνευση προέρχεται από την ταινία την οποία είδα κανονικά και μετά χωρίς ήχο για να μπω στις εικόνες της. Έφτιαξα μια παράλληλη Ευριδίκη, χωρίς στόρι λόγου αλλά με στόρι εικόνας βάζοντας λίγο χρώμα που και που. Τώρα την αφήνω στα μάτια των θεατών για να την ολοκληρώσουν, να κάνουν μια νέα Ευριδίκη».

ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

Η Τζούλια Ανδρειάδου παρουσιάζει δύο «Βραδινές πόλεις» (ακρυλικό και κολλάζ) που ανήκουν στην προσωπική συλλογή του Νίκου Νικολαΐδη. ΟΆγγελος Αντωνόπουλος στην κατασκευή του «Singapore Sling» (χαρτόνι, μέταλλο, μολύβι, σιλικόνη, καθρέφτες, βίντεο) διαπραγματεύεται «“το σπίτι” της ομώνυμης ταινίας, που λειτουργεί σαν κέλυφος εγκλωβισμού και απομόνωσης, όπου κυριαρχούν τα πάθη των πρωταγωνιστών, ενώ ο θεατής μέσα από τα παράθυρα-πόρτες γίνεται μάρτυρας των ακραίων καταστάσεων». Γυμνά σώματα στο δικό του «Singapore Sling» (λάδι σε καμβά) παρουσιάζει ο Αλέξης Βερούκας και η Εριέττα Βορδώνη βάζει το δικό της αγκαλιασμένο ζευγάρι «Κάπου στη Μεσόγειο» (λάδι σε διαφάνειες και μέταλλα). Το κόκκινο κυριαρχεί στο «Patrol Gloria» (λάδι σε μουσαμά) του Κωστή Γεωργίου, έργο «μικρός φόρος τιμής σ’ έναν περίεργο και συνάμα μοναδικό συνάδελφο εικαστικό, γιατί πρωτίστως σαν τέτοιον αντιμετώπιζα τον Νίκο Νικολαΐδη», δηλώνει.

Στους δρόμους της Αθήνας που γεννήθηκε ο Νίκος Νικολαΐδης περιπλανιέται η Ειρήνη Γκόνου κι από τα παλίμψηστα των τοίχων του κέντρου της πόλης, «με τα κολλημένα χαρτιά και τα σπρέι», αντλεί την έμπνευση για το κολλάζ της «Όχι πια εδώ». Ο Περικλής Γουλάκος παρουσιάζει τον «Μεταμφιεσμένο Κύριο Αλφαβηταγάμα» (λάδι σε ξύλο) και σημειώνει: «Ο Νίκος Νικολαΐδης έγινε δάσκαλος της ελευθερίας για τους νέους και κακό παράδειγμα για τους θεσμοθετημένους. Ο οργισμένος Βαλκάνιος ήταν κάτω από το μαξιλάρι κάθε εικοσάχρονου στη δεκαετία του ’80». Στο έργο της «Λοιπόν! Τι γίνεται;» (μεικτή τεχνική) η Μαριλένα Ζαμπούρα δημιουργεί μια σύνθεση υπαρξιακών προβληματισμών, με αποσπασματικές σημειώσεις και προσωπικά στοιχεία στα οποία ενσωματώνει τη φωτογραφία του Νίκου Νικολαΐδη.

Ο Μανώλης Ζαχαριουδάκης κόβει σε λεπτές λωρίδες προγράμματα, αφίσες, κουτιά από dvd ταινιών τουΝίκου Νικολαϊδη και δημιουργεί το έργο του «Ν.Ν.» (χαρτί – κολλάζ). Ο Κυριάκος Κατζουράκηςζωγραφίζει τις «Δύο Φίλες» (λάδι σε καμβά), ενώ ο Σταύρος Κούλας εμπνέεται από την ταινία Singapore Sling την ψηφιακή του εκτύπωση. Η Άννα Λέκκα επηρεάζεται από Τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα για το «Abbott» (λάδια και λαδοπαστέλ), έργο με έντονα χρώματα που διατηρεί το προσωπικό της ύφος. Δύο χαρακτηριστικές συνθέσεις με ζευγάρια σε ερωτικές στιγμές (Χωρίς Τίτλο, ακρυλικό και κάρβουνο σε ξύλο) παρουσιάζει ο Μιχάλης Μανουσάκης και δηλώνει «τόσο αυτά όσο και όλα τα έργα μου θεωρώ ότι εμπεριέχουν το πνεύμα του Νίκου Νικολαΐδη».

«Πως Τολμάς και νοσταλγείς τσόγλανε?» (μεικτή τεχνική σε ξύλο) αναρωτιέται η Αλίνα Μάτσα στο ομώνυμο έργο με το πορτρέτο του Γιάννη Αγγελάκα εμπνευσμένο από τα γυρίσματα της ταινίας Ο χαμένος τα παίρνει όλα. Μεταξύ ρεαλιστικού και φανταστικού και με στοιχεία υπερβολής οι φιγούρες του Τάσου Μισούρα (Χωρίς Τίτλο, λάδι σε μουσαμά) αφηγούνται τη δική τους ιστορία. Η ιδιαίτερη ατμόσφαιρα που δημιουργεί στα έργα του οΧρήστος Παλλαντζάς κυριαρχεί και στο «Γυμνό» (λάδι σε μουσαμά) γυναικείο κορμί που ζωγραφίζει ανάμεσα στο φως και στο σκοτάδι. Ένα άλλο γυναικείο γυμνό με τίτλο «B.A» (ακρυλικά και μολύβια σε χαρτί), αυτή τη φορά δια χειρός Μίλτου Παντελιά, φέρει τα χαρακτηριστικά του προσωπικού ιδιώματος του καλλιτέχνη.

«Απ’ τις κινηματογραφικές ηρωίδες του Νικολαΐδη, την Ευριδίκη, την Ρίτα, απ’ τα Κουρέλια και όλες τις άλλες…», αντλεί την έμπνευσή του ο Φώτης Πεχλιβανίδης για το «Poison Ivy» (ακρυλικά σε καμβά) και συνεχίζει: «Μοιραίες γυναίκες-ερωτικά βαµπίρ, προπονούν τα ανακλαστικά µας και µας κάνουν να σκεφτόμαστε την κόλαση σαν έναν υπέροχο ερωτικό τόπο, σαν την μόνη λογική επιλογή».

Η αντρική μορφή χάνεται με μακροβούτι στο βαθύ μπλε της παράξενης θάλασσας που φτάνει έως τα σκαλοπάτια του σπιτιού(;) ενός μπαρ; Μια σουρεαλιστική σύνθεση με καθαρά χρώματα που επιδέχεται πολλές ερμηνείες είναι η «Γλυκιά συμμορία» του Δημήτρη Ρόκου (ξυλομπογιές σε χαρτί - κολλημένο μετά σε ξύλινο τελάρο). Χωρισμένο ανάμεσα στο ασπρόμαυρο και το χρώμα, το έργο «Τρία Κομβικά Σημεία» (μεικτή τεχνική σε χαρτί) του Στέφανου Ρόκου έχει τρεις διαφορετικές αφετηρίες, όσες και οι γυναίκες-σκηνές που απεικονίζει. Ο καλλιτέχνης σημειώνει ότι για έργο του παρουσιάζει «τρεις κομβικές, για μένα, σκηνές από τις αγαπημένες μου ταινίες Ευριδίκη ΒΑ 2037, Tα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα και Singapore Sling κι είναι φορτωμένο με τόνους συναισθημάτων». Ο Γιώργος Σαλταφέρος παρουσιάζει το δικό του ατμοσφαιρικό «Νυχτερινό» (ακουαρέλα), επηρεασμένος από την ταινία Ο χαμένος τα παίρνει όλα.

Τέλος, απαλά βελούδινα χρώματα, μια γυναικεία φιγούρα στο κέντρο της σκηνής που ξεχωρίζει μόλις από το σκοτάδι εξ αιτίας των κόκκινων χειλιών της, είναι η ποιητική εικόνα του Μανώλη Χάρου στο μεγάλων διαστάσεων έργο «Show Time» (ακρυλικό σε μουσαμά). «Έγινε από τις αναμνήσεις των ταινιών που είχα κρατήσει στο μυαλό μου κι όχι σε αναφορά με αυτές... Ξαναείδα τις ταινίες αφού τέλειωσα και κατάλαβα τι θυμόμουν και πως, τι είχα κρατήσει στο μυαλό μου», αναφέρει.

Tα έργα παρουσιάζονται πρώτη φορά στην Αίθουσα Εκθέσεων της Ταινιοθήκης της Ελλάδος, ως μέρος του αφιερώματος στον Νίκο Νικολαΐδη, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Παράλληλα, στο χώρο τηςΤαινιοθήκης παρουσιάζονται αντικείμενα και κοστούμια της Μαρί-Λουίζ Βαρθολομαίου που “έντυσαν” τις ταινίες του Νίκου Νικολαΐδη, ενώ εκτίθενται, σε ψηφιακή εκτύπωση, τα εξώφυλλα που σχεδίασε ο Φώτης Πεχλιβανίδης για την επανέκδοση, από την Athens Voice Books, των βιβλίων Ο οργισμένος Bαλκάνιος, Οι Tυμβωρύχοι, Γουρούνια στον άνεμο, καθώς και το εξώφυλλο του τελευταίου μυθιστορήματος του Μια στεκιά στο μάτι του Μοντεζούμα (εκδόσεις greekworks.com), που δημιούργησε ο Βίκτωρ Κοέν. Συγχρόνως παρουσιάζονται και τα σχέδια (του 2000) του Δημήτρη Ρόκουγια τις ταινίες: Ευριδίκη ΒΑ 2037, Tα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα, Γλυκιά συμμορία, Πρωινή περίπολος και Singapore Sling.

Το φωτισμό της έκθεσης επιμελείται ο διευθυντής φωτογραφίας και συνεργάτης του Νίκου Νικολαΐδη,Κωστής Γκίκας.

Στην έκθεση συμμετέχουν αλφαβητικά οι καλλιτέχνες: Τζούλια Ανδρειάδου, Άγγελος Αντωνόπουλος, Εριέττα Βορδώνη, Αλέξης Βερούκας, Κωστής Γεωργίου, Ειρήνη Γκόνου, Περικλής Γουλάκος, Μαριλένα Ζαμπούρα, Μανώλης Ζαχαριουδάκης, Κυριάκος Κατζουράκης, Βίκτωρ Κοέν, Σταύρος Κούλας, Άννα Λέκκα, Μιχάλης Μανουσάκης, Αλίνα Μάτσα, Τάσος Μισούρας, Δημήτρης Μυταράς, Χρήστος Παλλαντζάς, Μίλτος Παντελιάς, Φώτης Πεχλιβανίδης, Δημήτρης Ρόκος, Στέφανος Ρόκος, Γιώργος Σαλταφέρος, Παύλος Σάμιος, Μανώλης Χάρος.

Πηγή: sevenart.gr