Δεν πρόκειται πλέον για μια μόδα της εποχής ούτε για μια ακόμη ψυχολογική έννοια που κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το burnout, η επαγγελματική εξουθένωση, εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης αγοράς εργασίας, με επιπτώσεις όχι μόνο στους εργαζομένους αλλά και στην οικονομία, την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων.
Διεθνείς οργανισμοί, επιστημονικές έρευνες και μεγάλες εταιρείες συμφωνούν σε ένα κοινό συμπέρασμα: η εξουθένωση δεν αφορά τους «αδύναμους» εργαζόμενους. Αντίθετα, συνήθως πλήττει εκείνους που εργάζονται περισσότερο, αναλαμβάνουν περισσότερες ευθύνες και αισθάνονται μεγαλύτερη δέσμευση απέναντι στην εργασία τους.
Οι αριθμοί που προκαλούν προβληματισμό
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Gallup για την παγκόσμια αγορά εργασίας, περισσότεροι από τους μισούς εργαζόμενους δηλώνουν ότι βιώνουν έντονο εργασιακό στρες ή συμπτώματα επαγγελματικής εξουθένωσης.
Το φαινόμενο έχει πλέον μετατραπεί σε σοβαρό οικονομικό ζήτημα. Η μειωμένη παραγωγικότητα, οι συχνές αναρρωτικές άδειες, οι παραιτήσεις και η συνεχής ανάγκη αντικατάστασης προσωπικού κοστίζουν στις επιχειρήσεις δισεκατομμύρια ευρώ και δολάρια κάθε χρόνο.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ένας εργαζόμενος που οδηγείται σε burnout δεν χάνει μόνο ο ίδιος την ποιότητα ζωής του. Μειώνεται η απόδοσή του, αυξάνονται τα λάθη, δυσκολεύεται να συνεργαστεί και, πολλές φορές, εγκαταλείπει οριστικά την εργασία του.
Οι καλύτεροι είναι αυτοί που εξαντλούνται πρώτοι
Η μεγαλύτερη αντίφαση είναι ότι τα θύματα του burnout είναι συχνά οι πιο παραγωγικοί εργαζόμενοι.
Είναι εκείνοι που:
- αναλαμβάνουν συνεχώς περισσότερες αρμοδιότητες,
- καλύπτουν τα κενά συναδέλφων,
- δυσκολεύονται να αρνηθούν επιπλέον εργασία,
- αισθάνονται προσωπική ευθύνη για την επιτυχία της ομάδας,
- παραμένουν διαθέσιμοι ακόμη και εκτός ωραρίου.
Αυτή η συνεχής πίεση δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο. Όσο περισσότερο αποδίδουν, τόσο περισσότερες απαιτήσεις δέχονται, μέχρι το σημείο που η ψυχική και σωματική εξάντληση γίνεται αναπόφευκτη.
Η τηλεργασία άλλαξε τους κανόνες
Η πανδημία επιτάχυνε μια αλλαγή που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Η εργασία από το σπίτι, τα κινητά τηλέφωνα, οι πλατφόρμες τηλεδιάσκεψης και η διαρκής ηλεκτρονική επικοινωνία έχουν ουσιαστικά καταργήσει τα όρια ανάμεσα στον προσωπικό και τον επαγγελματικό χρόνο.
Για πολλούς εργαζόμενους, η εργάσιμη ημέρα δεν τελειώνει ποτέ.
Emails αργά το βράδυ, μηνύματα τα Σαββατοκύριακα και η αίσθηση ότι πρέπει να είναι κάποιος συνεχώς διαθέσιμος δημιουργούν ένα περιβάλλον μόνιμης έντασης.
Όταν η «ευεξία» γίνεται διαφημιστικό σύνθημα
Τα τελευταία χρόνια πολλές επιχειρήσεις διαφημίζουν προγράμματα ευεξίας.
Μαθήματα γιόγκα, εταιρικές εκδρομές, δωρεάν καφές ή περιστασιακές δράσεις ψυχαγωγίας παρουσιάζονται ως λύσεις απέναντι στην εξουθένωση.
Οι ειδικοί, όμως, επισημαίνουν ότι τέτοιες πρωτοβουλίες έχουν περιορισμένη αξία όταν δεν συνοδεύονται από ουσιαστικές αλλαγές στην καθημερινή λειτουργία μιας επιχείρησης.
Ένας εργαζόμενος που καλείται να δουλεύει διαρκώς υπό πίεση δεν πρόκειται να προστατευθεί επειδή συμμετείχε σε μία ώρα γιόγκα.
Ο ρόλος της διοίκησης
Καθοριστικός αποδεικνύεται ο τρόπος διοίκησης μιας ομάδας.
Έρευνες δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι εγκαταλείπουν πολύ συχνότερα έναν κακό προϊστάμενο παρά την ίδια την εταιρεία.
Η ενσυναίσθηση, η δίκαιη κατανομή εργασίας, η αναγνώριση της προσπάθειας και η ειλικρινής επικοινωνία αποτελούν πλέον βασικά στοιχεία αποτελεσματικής ηγεσίας.
Αντίθετα, η κουλτούρα της συνεχούς υπερεργασίας, όπου η εξάντληση θεωρείται απόδειξη αφοσίωσης, οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε απώλεια προσωπικού.
Δεν αφορά μόνο τους εργαζόμενους
Το burnout δεν είναι αποκλειστικά προσωπική υπόθεση.
Αποτελεί ζήτημα δημόσιας υγείας, κοινωνικής συνοχής και οικονομικής ανάπτυξης.
Οι επιχειρήσεις με υψηλά ποσοστά εξουθένωσης εμφανίζουν μεγαλύτερη κινητικότητα προσωπικού, περισσότερα εργατικά λάθη, αυξημένα κόστη εκπαίδευσης νέων εργαζομένων και χαμηλότερη καινοτομία.
Αντίθετα, οργανισμοί που επενδύουν σε υγιές εργασιακό περιβάλλον παρουσιάζουν μεγαλύτερη παραγωγικότητα, καλύτερη συνεργασία μεταξύ των ομάδων και υψηλότερη αφοσίωση των εργαζομένων.
Η νέα πραγματικότητα της αγοράς εργασίας
Η νέα γενιά εργαζομένων δεν αξιολογεί πλέον μια θέση εργασίας μόνο με βάση τον μισθό.
Η ποιότητα ζωής, η ισορροπία προσωπικού και επαγγελματικού χρόνου, η ψυχολογική ασφάλεια και ο σεβασμός στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια αποτελούν πλέον βασικά κριτήρια επιλογής εργοδότη.
Οι επιχειρήσεις που θα προσαρμοστούν σε αυτή τη νέα πραγματικότητα θα αποκτήσουν σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Εκείνες που θα συνεχίσουν να θεωρούν την εξουθένωση «φυσιολογικό κόστος της επιτυχίας» κινδυνεύουν να χάσουν το σημαντικότερο κεφάλαιό τους: τους ανθρώπους τους.
Η επαγγελματική εξουθένωση δεν είναι μια αόρατη απειλή του μέλλοντος. Είναι ήδη παρούσα στους χώρους εργασίας. Και η αντιμετώπισή της δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά προϋπόθεση για μια σύγχρονη, υγιή και ανταγωνιστική οικονομία.
0 σχόλια: